Sterker in de wijk door samenwerking in Utrecht

15 januari 2026

Sterker in de wijk door samenwerking, een praktijkvoorbeeld uit Utrecht

De energietransitie lukt alleen als bewoners mee kunnen doen op een manier die past bij hun buurt. Dat vraagt om samenwerking tussen organisaties die elkaar aanvullen in kennis, aanpak en netwerk. Binnen de Participatiecoalitie werken vijf partners samen aan een energietransitie mét en door bewoners. Ook in Utrecht krijgt die samenwerking steeds meer vorm. In verschillende wijken trekken Buurkracht, Energie-U, de Natuur en Milieufederatie Utrecht (NMU) en LSA Bewoners samen op. Daarbij leren ze van wat werkt en welke verbeteringen mogelijk zijn. 

Samen de buurt in beweging brengen in Zuilen

In Utrecht Noordwest werken de partners samen binnen één team: het Zuilens Energie Team (ZET). Een actieve en groeiende groep bewoners die zich inzet voor verduurzaming in de wijk Zuilen. Iedere organisatie draagt vanuit een eigen rol bij. Buurkracht richt zich op het activeren en verbinden van bewoners, NMU brengt strategische en natuurvriendelijke kennis in en Energie-U verbindt bewoners met inhoudelijke expertise, leveranciers en gezamenlijke inkoopacties. 

Het bereik in de wijk

Zuilen is een grote wijk met elf buurten. Werken op dat schaalniveau blijkt ook hier uitdagend. Hoe dichter je bij de leefwereld van de bewoners komt, des te meer betrokkenheid er is. Het Zuilens Energie Team benutte het afgelopen jaar door te experimenteren met verschillende type communicatiemiddelen en een diversiteit aan acties, zoals informatie over ventilatie, warmtescans en een actie voor groene daken. Ook organiseerde ze zowel fysieke als online bijeenkomsten, waaronder een webinar over het subsidiedoolhof. 

Werken vanuit meerdere teams

Niet elke wijk vraagt om dezelfde aanpak. In Utrecht Noordoost begeleiden Buurkracht, Energie-U en LSA Bewoners (namens wijkcoöperatie Griftstroom) ieder hun eigen buurten, terwijl ze tegelijkertijd afstemmen en kennis delen. Ze organiseerden onder andere Energiecafés, ‘Gluren bij je groene buren’ en zijn bezig met ‘Noordoost aardgasvrij’. De focus voor komend jaar is om (nog) meer samenhang en binding te bereiken. 

Samen leren samenwerken

Elke organisatie heeft zijn eigen werkwijze. Samenwerking kan dan ook lastig zijn en zelfs schuren, bijvoorbeeld door beperkte uren of resultaatverplichtingen. Wil je goed samenwerken dan vraagt dat afstemming én vertrouwen. Binnen de Participatiecoalitie zijn verschillende Communities of Practice (CoP’s) actief. Zo ook in Utrecht. Ook de gemeente sluit hierbij aan. Samen reflecteren ze op wat werkt en wat niet. Om te leren van elkaars successen én dilemma’s. Dit draagt ook bij aan het (h)erkennen van elkaar expertises. 

Een lange adem

Bewonersinitiatieven vragen focus, draagvlak en tijd. Resultaten zijn niet altijd direct meetbaar in aantallen maatregelen, maar er wordt wel gebouwd aan vertrouwen, kennis en betrokkenheid. Bij onvoldoende beweging kan stoppen met begeleiding ook onderdeel zijn van zorgvuldig werken. Daarbij spelen, naast inhoudelijke overwegingen, ook financiële kaders een rol. Samen zijn we continu aan het leren, bijstellen en vooral volhouden. Juist die aanpak legt een stevige basis voor buurten met energie, die stap voor stap nu zelf in beweging komen.